Neizrazito upravljanje sustavom uzbude sinkronog generatora : magistarski rad - Sumina, Damir (D. Sumina ; Fakultet elektrotehnike i računarstva, 2005)
Klasična regulacijska struktura uzbude sinkronog generatora uključuje regulator struje uzbude, regulator napona, regulator jalove snage i stabilizator oscilacija radne snage. Upotrijebljeni regulatori imaju proporcionalno ili proporcionalno integralno djelovanje. Stabilizator oscilacija radne snage obično je realiziran metodom fazne kompenzacije. Primijenjena je neizrazita logika u sustavu uzbude sinkronog generatora. Umjesto proporcionalno integralnog regulatora napona i stabilizatora realiziranog po metodi fazne kompenzacije, u sustav uzbude uključen je neizraziti regulator napona s neizrazitim stabilizatorom oscilacija snage. Pravila i funkcije pripadnosti neizrazitog regulatora i neizrazitog stabilizatora definirane su u polarnom koordinatnom sustavu. Kao ulazni signal i za neizraziti stabilizator i za stabilizator realiziran metodom fazne kompenzacije odabrana je električna radna snaga sinkronog generatora. Sustav uzbude generatora se sastoji od generatora spojenog na mrežu preko dva paralelna prijenosna voda i transformatora, energetskog kruga uzbude i digitalnog sustava s pripadnim sklopovima povratne veze. Za svaki dio sustava napravljen je matematički model. Pojedini dijelovi su spojeni u jedinstveni model sustava uzbude. Načinjen je simulacijski model sustava regulacije uzbude generatora u programskom paketu Matlab/Simulink. Neizraziti regulator napona i neizraziti stabilizator oscilacija snage implementirani su u sustav s digitalnim procesorima za obradu signala. Ispitivanje je obavljeno u laboratorijskim uvjetima rada sa sinkronim generatorom snage 83 kVA koji je preko dva paralelna voda i transformatora spojen na mrežu. Parametri neizrazitog regulatora napona i neizrazitog stabilizatora oscilacija snage podešeni su numeričkim pokazateljima kvalitete odziva napona i radne snage generatora te simulacijom. Uspoređeno je djelovanje neizrazitog regulatora napona s neizrazitim stabilizatorom oscilacija snage i djelovanje klasičnog rješenja (proporcionalno integralnog) regulatora napona uz stabilizator oscilacija snage realiziran po metodi fazne kompenzacije. Usporedba je obavljena u dinamičkim uvjetima kod udarne promjene postavne veličine napona, isklopa jednog voda te tropolnog kratkog spoja na jednom od vodova. Ocijenjene su regulacijske karakteristike neizrazitog regulatora napona i neizrazitog stabilizatora oscilacija snage koje pokazuju poboljšanje u odnosu na proporcionalno integralni regulator sa stabilizatorom realiziranim po metodi fazne kompenzacije. Ključne riječi: sinkroni generator, uzbuda generatora, neizrazito upravljanje uzbudom, neizrazita regulacija napona, stabilizacija oscilacija snage.