Sjeverna Irska između rata i mira - Bilandžić, Mirko (2004)
Sjevernoirski sukob, koji u svojoj suvremenoj fazi traje od 1969., vrlo je složen i nemoguće ga je jednoznačno odrediti. S jedne strane, to je unutarnji sukob s elementima i etničkog i religijskog i građanskog sukoba, dok je, s druge strane, to i sukob koji ima značajnu međunarodnu dimenziju. Bez obzira na različita određenja sjevernoirskog sukoba jedno je nesporno: to je zasigurno jedan od najdugotrajnijih i najkrvavijih sukoba u suvremenoj Europi, u kojem je život izgubilo 3.600 osoba, dok ih je 47.000 ranjeno. Sjevernoirski sukob je ukupnost prošlih i sadašnjih događaja, procesa i odnosa promatranih kroz četiri vrste odnosa: odnos katolika (nacionalista/republikanaca) i protestanata (unionista/lojalista) u Sjevernoj Irskoj ; odnos London-Belfast ; London-Dublin te Dublin-Belfast. Analiza sjevernoirskog sukoba ukazuje da je on, promatrano s aspekta teorija sukoba, jedinstven. Niti jedna od teorija taj sukob ne objašnjava u cjelosti, već sjevernoirski sukob uključuje pojedine elemente niza teorija sukoba. Isto tako, analiza pokazuje da je sjevernoirski sukob moguće riješiti jedino političkim sredstvima. No, zbog složenosti sjevernoirskog sukoba nije moguće postići pojedinačno jedinstveno rješenje sukoba koje bi zadovoljilo maksimalističke zahtjeve svih aktera sukoba. Sjevernoirski sukob je moguće riješiti političkim kompromisom koji bi stvorio okvir za djelovanje svih aktera sukoba, ali takav okvir koji bi bio cilj sam po sebi odnosno način življenja, a ne instrument za ostvarenje izvornih (dijametralno suprotnih) konačnih ciljeva aktera sukoba.
HRV