Odnos Pavlovljevih dimenzija temperamenta i Eysenckovih dimenzija ličnosti s evociranim potencijalima - Tatalović Vorkapić, Sanja; Lučev, Ivana; Tadinac, Meri (2009)
Cilj ovog istraživanja bio je proučiti odnos između Pavlovljeve teorije osobina SŽS-a i Eysenckove dimenzionalne tipologije ličnosti s amplitudama i latencijama osjetnih i kognitivnih evociranih potencijala: N1, P2, N2, te P3 i SV, izazvanih zadatkom jednostavne diskriminacije vidnog podražaja u dvije serije snimanja. Na uzorku od 54 studentice psihologije ličnost je ispitana Pavlovijanskim upitnikom temperamenta (PTS) koji mjeri snagu ekscitacije, snagu inhibicije i mobilnost, te Eysenckovim upitnikom ličnosti koji mjeri ekstraverziju, neuroticizam i psihoticizam. Potvrđeni su očekivani značajni pozitivni odnosi odnosi između PTS-dimenzija s ekstraverzijom, te negativni s neuroticizmom i depresivnošću. Nadalje, utvrđena je značajna povezanost između povišenih amplituda N1-P2-N2-P3 komponenata snimljenih u prvoj i drugoj seriji na parijetalnim elektrodama i veće snage ekscitacije i mobilnosti te niže snage inhibicije (.27-.40), što se i očekivalo s obzirom na efekt habituacije. Za razliku od toga, iako se povišena razina kortikalne pobuđenosti povezivala s introvertima, uslijed efekta habituacije utvrđena je značajna povezanost kraćih latencija P3-sporovalne aktivnosti i ekstraverzije, što se interpretira u smislu bržeg procesiranja informacija kod ekstravertiranijih sudionica (r=-.31, p<.05). Nalazi upućuju na različiti smjer povezanosti ovih dvaju modela ličnosti s elektrokortikalnim korelatima. Na kraju, utvrđena je i značajna povezanost nižih amplituda i produljenih latencija s višim neuroticizmom i depresivnošću. Provedene hijerarhijske regresijske analize pokazale su da su najsnažniji prediktori za Eysenckove dimenzije ličnosti druge dimenzije ličnosti ili neki ponašajni pokazatelji poput pijenja alkoholnih pića, pušenja, pijenja kave, tako da uključivanje evociranih potencijala u analizu ne povećava značajno postotak objašnjene varijance. Sličan je nalaz vezan i uz Strelauove dimenzije SŽS-a, uz razliku da je doprinos evociranih potencijala u predikciji ovih dimenzija ličnosti nešto veći i značajniji.
Projekt MZOS
HRV