Evliya Çelebi Seyahatnamesi'nin Bugünkü Hırvatistan'ı Anlatan Bölümlerinin Eski Yugoslavya Dillerine Çevirileri ve Yankıları - Andrić, Marta (2011)
Yolculukları sırasında Evliya Çelebi bugünkü Hırvatistan bölgelerine dokuz defa girmiş veya oradan geçmiştir. Hırvatistan bölgelerini anlatan bölümleri Seyahatname'nin 5., 6. ve 7. cildinde bulunmaktadır. Seyahatname'nin eski Yugoslavya bölgeleriyle ilgili olan ve dolayısıyla bugünkü Hırvatistan'ı da içine alan bölümlerinin Boşnakça, Sırpça ve Hırvatça çevirileri çeşitli dergilerde 20. yüzyılın başından itibaren ortaya çıkmaktadır. İlki Mostar şehrinde 1902 yılında yayınlanmıştır. İlk olarak 1954 yılında Saraybosna'da Putopis: Odlomci o jugoslavenskim zemljama (Seyahatname: Yugoslavya bölgelerine dair bölumleri) adı altında bir kitap olarak yayınlanan Bosnalı turkolog Hazim Šabanović'in (1916-1971) eski Yugoslavya bölgelerinin anlatıldığı bütün bölümleri kapsayan çevirisi bu alandaki en kapsamlı ve en önemli eser olarak kabul edilmektedir. Sonuncusu 1996 yılında Saraybosna'da olmak üzere birçok baskısı yayınlanmıştır. Šabanović kaynak olarak Seyahatname'nin 1896 ile 1935 yılları arasında İstanbul'da yayınlanmış Evliyā Çelebī Seyāhatnāmesi başlıklı baskısını kullanmıştır. Çevirisinde okuyamayıp çeviremediği yerlere de dikkat çekmiştir. Šabanović'e göre çözemediği bu noktalar sadece kaynak metine bağlı olmayıp, kaynağın neşir için hazırlanırken ortaya çıkan hatalara da bağlıdır. Önsözünde bu tür yerleri kaynağa veya 'bilimsel baskısına' göre düzeltme temennisinde bulunduğu halde öyle bir fırsatı olmamıştır. Bu yüzden en tanınmış Evliya Çelebi çevirisi üzerine yapılan bu çalışmada Hırvatistan'a dair bölümler eserin yeni transkripsiyonu (Evliya Çelebi Seyahatnāmesi, hazırlayanlar: Robert Dankoff, Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, Zekeriya Kurşun, İbrahim Sezgin ; YKY, Istanbul, 1998-2007.) ve çağdaş Türkçe'ye çevirisi (Günümüz Türkçesiyle Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi, hazırlayanlar: Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı ; YKY, Istanbul, 2003-2011.) ile karşılaştırılacaktır.
Projekt MZOS
OTHER