Od Ivana Ravenjanina do Adama Parižanina. Poruke Splitskog evangelijarija - Matijević-Sokol, Mirjana (Array, 2014)
Na temelju paleografsko-jezične analize osnovnog teksta Splitskog evangelijarija (ES) odnosno četveroevanđelja kao i marginalnih bilježaka pisanih rimskom kurzivnom minuskulom autorica iznosi tezu da je ovaj kodeks mogao nastati samo u Italiji, točnije u Rimu, i to u VIII. st. U vezi s tim spoznajama povezuje ga se s povijesnim zbivanjima uspostave splitske crkvene organizacije i djelovanjem Ivana Ravenjanina. Ivan Ravenjanin identificira se sa splitskim biskupom Ivanom koji sudjeluje na Nicejskom koncilu godine 787. i poznat je iz njegovih spisa. Toma Arhiđakon pripisuje mu pretvorbu mauzoleja cara Dioklecijana u katedralnu crkvu posvećenu Kristu i Djevici Mariji. Titulari katedralne crkve ujedno se mogu iščitati i iz marginalnih bilježaka ES te učvršćuju povezanost uspostave splitske Crkve i važnost ovog najstarijeg kodeksa koji je u Splitu služio u liturgijske svrhe. Analiza drugih dodanih zapisa kao što su dijelovi Evanđelja pisani karolinom i beneventanom te grčkim jezikom, a latinskim pismom i prisege splitskih sufragana od XI. do XIII. st. govore o »životu« ove knjige. Autorica povezuje i druga povijesna vrela te uspostavu splitske Crkve preko Ivana Ravenjanina kontekstualizira i s politikom pape Hadrijana (772-795) i Karla Velikoga te povezuje s memorijom koju je o salonitanskoj Crkvi sačuvao mozaik iz oratorija sv. Venancija u lateranskoj krstionici u Rimu. Zatim se prati početak stvaranja kulta sv. Dujma kojemu će s vremenom biti posvećena splitska katedrala. Ključni trenutak su splitski sabori X. stoljeća.