Heterogeneity of posttraumatic stress disorder symptoms in Croatian war veterans : retrospective staudy - Begić, Dražen (Array, 2007)
Cilj: Odrediti povezanost između intenziteta post-traumatskog stresnog sindroma povezanog s borbom i intenziteta prevladvajućih simptoma. Postupci: U istraživanju je sudjelovao 151 veteran hrvatskog Domovinskog rata (u dobi od 38,3±7,3 godina). Veterani su testirani uz pomoć Mississippi ljestvice za PTSP uzrokovan borbom (Mississippi Scale for Combat-related PTSD–M-PTSD), Upitnika o traumatskim borbenim i ratnim iskustvima (Questionnaire on Traumatic Combat and War Experiences–USTBI-M), i Minnesota multifazičnog inventara ličnosti–inačica 201(Minnesota Multiphasic Personality Inventory-version 201–MMPI-201).Rezultati: Diskriminativna raščlamba podataka pokazala je da je skupina s nižim intenzitetom PTSD-a imala najviši rezultat na ljestvicama MMPI D (depresija, T-score 95,7±5,6), Hs (hipohondrijaza, 87,6±5,1), i Hy (histerija, 85,6±4,9), dok je skupina s višim intenzitetom PTSP-a, uz ove tri ljestvice (D= 98,3±5,3; Hs= 90,1±4,3; Hy= 89,5±4,7) imala klinički značajno povišene rezultate na Pt (psihastenija, 80,6±5,6), Sc (shizofrenija, 79,6±4,8), i Pa (paranoja, 85,6±5.4) ljestvicama, pri čemu je Pa bila najviša. Zaključak: Moguće je razlikovati ispitanike s različitim intenzitetom PTSP-a na osnovi njihovoga MMPI profila. Intenzivniji PTSP povezan je s eksternaliziranim simptomima kao što su agresija, izljevi bijesa i ljutnje, hostilnost, i nepovjerenje, dok je manje intenzivan PTSP uglavnom povezan s depresivnim simptomima.Naše istraživanje je pokazalo da različiti intenzitet PTSP-a ima različite simptomatske uzorke.